മനുഷ്യന്റെ ആത്മീയവും മാനസികവുമായ പ്രശാന്തതയെ തകർക്കുന്ന പ്രധാന വില്ലനാണ് ‘വസ്‌വാസ്’ — പിശാചിന്റെ ദുർമന്ത്രണം. ഇസ്‌ലാമിക വിശദീകരണത്തിൽ വസ്‌വാസ് എന്നു പറയുന്നത് പിശാചിന്റെ സംസാരമാണ്. പിശാചിന്റെ ഈ സംസാരം മനുഷ്യന്റെ നെഞ്ചകത്തുള്ള ഹൃദയത്തിലേക്കുള്ള ദുർമന്ത്രണമാണ്.
സാധാരണയായി ആളുകൾ വസ്‌വാസ് എന്ന് മനസ്സിലാക്കുന്നത് വീണ്ടും വീണ്ടും വുളൂഅ് ചെയ്യുക, കുളിക്കുക തുടങ്ങിയ ബാഹ്യമായ അമലുകൾ (പ്രവർത്തനങ്ങൾ) കണ്ടിട്ടാണ്. എന്നാൽ മനസ്സിൽ വരുന്ന സംശയവും അതിനോടുള്ള പ്രതികരണമായി ചെയ്യുന്ന പ്രവർത്തനവും വേർതിരിച്ച് മനസ്സിലാക്കണം. ഇസ്‌ലാമിക അധ്യാപനം പിശാചിന്റെ ദുർമന്ത്രണത്തെക്കുറിച്ച് മുന്നറിയിപ്പ് നൽകുന്നു; പുറത്തുകാണുന്ന പ്രവർത്തനങ്ങൾ മാത്രം കൊണ്ട് ഒരു വ്യക്തിയുടെ അവസ്ഥയുടെ കാരണം ഉറപ്പിക്കാനാവില്ല.
വസ്‌വാസ് എങ്ങനെ പ്രവർത്തിക്കുന്നു?
ഉദാഹരണത്തിന്, ഒരാൾ വുളൂഅ് ചെയ്ത് ശുദ്ധി വരുത്തിക്കഴിഞ്ഞപ്പോൾ “നിന്റെ ശുദ്ധി ശരിയായിട്ടില്ല!” എന്ന മന്ത്രണം മനസ്സിൽ വരുന്നു. ഈ ഘട്ടത്തിൽ വെറും സംശയത്തിന് വഴങ്ങാതെ ഉറപ്പിന്റെ അടിസ്ഥാനത്തിൽ മുന്നോട്ടുപോകാം. എന്നാൽ “ശരിയായിട്ടില്ല” എന്ന സംശയം ഉറപ്പായി സ്വീകരിക്കുമ്പോൾ വീണ്ടും വീണ്ടും വുളൂഅ് ചെയ്യുകയോ കുളിക്കുകയോ ചെയ്യുന്ന അവസ്ഥയിലേക്ക് നീങ്ങാം.
ചില ആളുകൾ മണിക്കൂറുകളോളം — അഞ്ചും എട്ടുമണിക്കൂറോളം — കുളിച്ചുകൊണ്ടിരിക്കുന്നതായി പറയാറുണ്ട്. “നീ കുളിച്ചിട്ടില്ല, അല്ലെങ്കിൽ കുളിച്ചത് ശരിയായിട്ടില്ല” എന്ന സംശയം അവരെ നിരന്തരം അലട്ടുന്നു. അത്തരം പ്രയാസമുള്ളവരെ കുറ്റപ്പെടുത്താതെ പിന്തുണയ്ക്കണം.
പിശാചിന്റെ ദുർമന്ത്രണത്തെക്കുറിച്ച് അല്ലാഹു ഖുർആനിൽ പറയുന്നു:
مِن شَرِّ الْوَسْوَاسِ الْخَنَّاسِ الَّذِي يُوَسْوِسُ فِي صُدُورِ النَّاسِ
“പിന്മാറി ഒളിക്കുന്ന ദുർമന്ത്രകന്റെ തിന്മയിൽ നിന്ന്; മനുഷ്യരുടെ നെഞ്ചുകളിൽ ദുർമന്ത്രണം നടത്തുന്നവന്റെ തിന്മയിൽ നിന്ന്.” (സൂറത്തു നാസ് 114:4–5, അർത്ഥം.)
പ്രവാചകൻ ﷺ പറഞ്ഞു:
إِنَّ الشَّيْطَانَ يَجْرِي مِنَ ابْنِ آدَمَ مَجْرَى الدَّمِ
“തീർച്ചയായും പിശാച് ആദമിന്റെ സന്തതിയിൽ രക്തം സഞ്ചരിക്കുന്നതുപോലെ സഞ്ചരിക്കുന്നു.” (സ്വഹീഹുൽ ബുഖാരി, സ്വഹീഹ് മുസ്ലിം.)
വുളൂഇന്റെയും ശുദ്ധീകരണത്തിന്റെയും ശരിയായ നിയമങ്ങൾ പഠിക്കുന്നത് അനാവശ്യ സന്ദേഹങ്ങൾ ഒഴിവാക്കാൻ സഹായിക്കും. ആരാധനകളെ പ്രയാസകരമാക്കി അവയിൽ നിന്ന് മനുഷ്യനെ മടുപ്പിക്കുന്ന വസ്‌വാസിനെ സൂക്ഷിക്കണം. വുളൂഅ് നഷ്ടപ്പെട്ടോ എന്ന വെറും സംശയത്തിന്റെ പേരിൽ നമസ്കാരത്തിൽ നിന്ന് പിന്മാറരുതെന്ന നബിയുടെ ﷺ മാർഗ്ഗനിർദേശം ഇവിടെ ശ്രദ്ധേയമാണ് (സ്വഹീഹുൽ ബുഖാരി 137).
വുളൂഇനോട് ബന്ധപ്പെട്ട ‘വലഹാൻ’ എന്ന നിവേദനം തിർമിദിയിൽ കാണാം:
إِنَّ لِلْوُضُوءِ شَيْطَانًا يُقَالُ لَهُ الْوَلَهَانُ فَاتَّقُوا وَسْوَاسَ الْمَاءِ
“വുളൂഇന് ‘വലഹാൻ’ എന്നു വിളിക്കപ്പെടുന്ന ഒരു പിശാചുണ്ട്; വെള്ളവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട വസ്‌വാസിനെ സൂക്ഷിക്കുക.” (ജാമിഉത്തു തിർമിദി 57 — സനദ് ശക്തമല്ലെന്ന് ഇമാം തിർമിദി വ്യക്തമാക്കുന്ന നിവേദനമാണ്; ഉറപ്പായ സ്വഹീഹ് ഹദീസായി ഉദ്ധരിക്കരുത്.)
വസ്‌വാസിന്റെ രണ്ട് തലങ്ങൾ: സിമ്പിൾ & സിവിയർ
പ്രയാസത്തിന്റെ തീവ്രത വിശദീകരിക്കാൻ ഇവിടെ രണ്ട് തലങ്ങളായി പറയുന്നു. ഇത് വൈദ്യശാസ്ത്രത്തിലെ രോഗനിർണയ വർഗ്ഗീകരണമല്ല.
1. സിമ്പിൾ വസ്‌വാസ് (Simple Waswas)
സാധാരണയായി വരുന്ന വസ്‌വാസിനെ പ്രതിരോധിക്കുന്നതിൽ ഇൽമ് — ശരിയായ വിശ്വാസപരവും ശർഇയ്യായതുമായ അറിവ് — പ്രധാനമാണ്. വുളൂഅ്, കുളി, നമസ്കാരം എന്നിവയുടെ നിയമങ്ങൾ അറിയുന്നത് സംശയങ്ങളിൽ വ്യക്തത നൽകും.
ഉദാഹരണത്തിന്, പ്രയാസത്തിൽ ഇരിക്കുന്ന ഒരാളുടെ മനസ്സിൽ “ഈ ജീവിതത്തിന് അർത്ഥമില്ല” എന്ന നിരാശാജനകമായ ചിന്ത കടന്നുവരാം. ജീവിതം പരീക്ഷണമാണെന്ന ഖുർആനിക ഓർമ്മപ്പെടുത്തൽ വിശ്വാസിക്ക് പ്രതീക്ഷ നൽകുന്നു. അല്ലാഹു അൽ-മുൽക് സൂറത്തിൽ പറയുന്നു:
الَّذِي خَلَقَ الْمَوْتَ وَالْحَيَاةَ لِيَبْلُوَكُمْ أَيُّكُمْ أَحْسَنُ عَمَلًا
“നിങ്ങളിൽ ആരാണ് ഏറ്റവും നല്ല കർമ്മങ്ങൾ ചെയ്യുന്നത് എന്ന് പരീക്ഷിക്കുവാൻ വേണ്ടി മരണത്തെയും ജീവിതത്തെയും സൃഷ്ടിച്ചവൻ.” (സൂറത്തുൽ മുൽക് 67:2, അർത്ഥം.)
ദുനിയാവിലെ പ്രയാസങ്ങളിൽ അല്ലാഹുവിൽ ആശ്രയിക്കാനും അവന്റെ കാരുണ്യത്തിൽ പ്രതീക്ഷ പുലർത്താനും വിശ്വാസി ശ്രമിക്കണം.
وَمَن يَقْنَطُ مِن رَّحْمَةِ رَبِّهِ إِلاَّ الضَّالُّونَ
“വഴികേടിലായവരല്ലാതെ ആരാണ് തന്റെ രക്ഷിതാവിന്റെ കാരുണ്യത്തെക്കുറിച്ച് നിരാശപ്പെടുക?” (സൂറത്തുൽ ഹിജ്ര് 15:56, അർത്ഥം.)
ഈ ഓർമ്മപ്പെടുത്തലുകൾ ആശ്വാസം നൽകാനാണ്; കഠിനമായ മാനസിക പ്രയാസം അനുഭവിക്കുന്നവരെ കുറ്റപ്പെടുത്താനല്ല.
2. സിവിയർ വസ്‌വാസ് (Severe Waswas)
ചിലർക്ക് ആവർത്തിക്കുന്ന ചിന്തകളിൽ നിന്നും പ്രവർത്തനങ്ങളിൽ നിന്നും പിന്തിരിയണമെന്ന് ആഗ്രഹമുണ്ടാകും. തെറ്റായ കാര്യങ്ങൾ ചെയ്യണമെന്ന് അവർ ആഗ്രഹിക്കുന്നില്ല. എന്നിട്ടും ആ ചിന്ത വന്നുകഴിഞ്ഞാൽ അതിൽ നിന്ന് മാറാൻ വലിയ പ്രയാസം അനുഭവപ്പെടാം; പെരുമാറ്റത്തെയും ദൈനംദിന ജീവിതത്തെയും അത് ബാധിക്കാം.
ഇത്തരം ആളുകളെ “മനഃപൂർവം അനുസരിക്കുന്നവർ” എന്ന് കുറ്റപ്പെടുത്തരുത്. ലക്ഷണങ്ങൾ മാത്രം കൊണ്ട് ദുഷ്ടശക്തി പിടിച്ചുനിർത്തുന്നുവെന്ന് ഉറപ്പിക്കാനും കഴിയില്ല. അവർക്ക് കരുണയുള്ള പിന്തുണയും ശരിയായ മാർഗ്ഗനിർദേശവും ആവശ്യമാണ്. പരിശുദ്ധ ഖുർആൻ കൊണ്ടുള്ള ആത്മീയ പരിചരണവും ശിർക്കില്ലാത്ത റുഖ്‌യയും മാനസിക പിന്തുണയും തേടാം. ആവശ്യമായ ചികിത്സയെക്കുറിച്ചുള്ള കുറിപ്പ് ലേഖനത്തിന്റെ അവസാനം നൽകിയിട്ടുണ്ട്.
പിശാചിന്റെ ക്ഷണം സ്വീകരിക്കുന്നതും തള്ളുന്നതും
പിശാചിന്റെ തെറ്റിലേക്കുള്ള ക്ഷണത്തെ എതിർക്കാനാണ് വിശ്വാസി ശ്രമിക്കേണ്ടത്. ഒരു ഉദാഹരണം: മദ്യപിക്കാൻ വേണ്ടി ഒരാൾ മറ്റൊരാളെ വീട്ടിലെത്തി ക്ഷണിക്കുന്നു. വീട് തുറക്കാതെ തന്നെ രണ്ടുപേർക്കും സംസാരിക്കാം.
പുറത്തുനിന്നയാൾ ചോദിക്കുന്നു: “നീ പോരുന്നോ മദ്യപിക്കാൻ?” വീടിന്റെ ഉള്ളിലുള്ള ആൾ പറയുന്നു: “ഇല്ല, ഞാൻ പോകുന്നില്ല.” അവൻ ആ ക്ഷണം സ്വീകരിച്ചില്ല.
എന്നാൽ “ഞാൻ വരുന്നു” എന്ന് പറഞ്ഞ് ആ തെറ്റിലേക്ക് പോകാൻ ബോധപൂർവം തീരുമാനിച്ചാൽ അവിടെ തെറ്റ് സംഭവിക്കുന്നു. തെറ്റിലേക്കുള്ള ക്ഷണം വന്നതുകൊണ്ട് മാത്രം അതിന് ഉത്തരം നൽകേണ്ടതില്ല എന്നാണ് ഈ ഉദാഹരണം വ്യക്തമാക്കുന്നത്.
പരലോകത്ത് പിശാച് പറയുന്നതായി ഖുർആൻ വിവരിക്കുന്നു:
وَقَالَ الشَّيْطَانُ لَمَّا قُضِيَ الأَمْرُ إِنَّ اللّهَ وَعَدَكُمْ وَعْدَ الْحَقِّ وَوَعَدتُّكُمْ فَأَخْلَفْتُكُمْ وَمَا كَانَ لِيَ عَلَيْكُم مِّن سُلْطَانٍ إِلاَّ أَن دَعَوْتُكُمْ فَاسْتَجَبْتُمْ لِي فَلاَ تَلُومُونِي وَلُومُوا أَنفُسَكُمْ
“കാര്യങ്ങൾ തീരുമാനിക്കപ്പെട്ടു കഴിഞ്ഞാൽ പിശാച് പറയും: തീർച്ചയായും അല്ലാഹു നിങ്ങളോട് സത്യസന്ധമായ വാഗ്ദാനം ചെയ്തു. ഞാനും നിങ്ങളോട് വാഗ്ദാനം നൽകി, എന്നാൽ ഞാൻ ലംഘിച്ചു. എനിക്ക് നിങ്ങളുടെ മേൽ യാതൊരു ആധിപത്യവും ഉണ്ടായിരുന്നില്ല; ഞാൻ നിങ്ങളെ ക്ഷണിച്ചു, നിങ്ങൾ എനിക്ക് ഉത്തരം നൽകി എന്നല്ലാതെ. അതിനാൽ നിങ്ങൾ എന്നെ കുറ്റപ്പെടുത്തേണ്ടതില്ല, നിങ്ങളെത്തന്നെ കുറ്റപ്പെടുത്തുക…” (സൂറത്തു ഇബ്രാഹീം 14:22-ന്റെ ഭാഗം, അർത്ഥം.)
ഇഷ്ടമില്ലാതെ മനസ്സിൽ വരുന്ന ചിന്തയും അതിന് ബോധപൂർവം സമ്മതം നൽകുന്നതും ഒന്നല്ല. മനസ്സിൽ കടന്നുവരുന്ന ചിന്തകളെക്കുറിച്ച് അല്ലാഹുവിന്റെ വിട്ടുവീഴ്ച വ്യക്തമാക്കുന്ന ഹദീസ് സ്വഹീഹുൽ ബുഖാരി 6664-ൽ കാണാം. അതിനാൽ അനാവശ്യ ചിന്തകൾ വന്നതുകൊണ്ട് മാത്രം സ്വയം കുറ്റപ്പെടുത്തേണ്ടതില്ല.
മൂന്ന് ദിവസങ്ങളും വസ്‌വാസിന്റെ പ്രയാസവും
ഒരു മനുഷ്യന്റെ ജീവിതത്തെ ഇന്നലെ, ഇന്ന്, നാളെ എന്നിങ്ങനെ ചിന്തിക്കാം. ഇന്നലെകളെക്കുറിച്ച് ദുഃഖിച്ചും “ഇനി നാളെ എന്താവും?” എന്ന് ഭയന്നും മനുഷ്യൻ വർത്തമാനകാലത്ത് ജീവിക്കാൻ മറന്നുപോകാം. അങ്ങനെ ഇന്നത്തെ ജീവിതത്തിലെ നല്ല അവസരങ്ങൾ നഷ്ടപ്പെടുന്നു.
ഇന്നലെ കഴിഞ്ഞുപോയി; നാളെ നമ്മൾ ഉണ്ടാകുമോ എന്ന് അറിയില്ല. ഇന്ന് ചെയ്യാവുന്ന നല്ല കർമ്മങ്ങൾ ചെയ്യുക. കഴിഞ്ഞതിൽ നിന്ന് പാഠമെടുക്കുകയും നാളേക്കായി തയ്യാറെടുക്കുകയും ചെയ്യുന്നതിനൊപ്പം ഇന്നത്തെ ഉത്തരവാദിത്വങ്ങളിൽ ശ്രദ്ധിക്കുക.
ഇത്തരം പ്രയാസങ്ങളിൽ നബി ﷺ പഠിപ്പിച്ച പ്രാർത്ഥനയുടെ ഒരു ഭാഗം ഇതാണ്:
اللَّهُمَّ إِنِّي أَعُوذُ بِكَ مِنَ الْهَمِّ وَالْحَزَنِ
“അല്ലാഹുവേ, വ്യാകുലതയിൽ നിന്നും ദുഃഖത്തിൽ നിന്നും ഞാൻ നിന്നോട് കാവൽ തേടുന്നു.” (സ്വഹീഹുൽ ബുഖാരി 6369.)
ഖുർആനിക പ്രതിരോധം: അല്ലാഹുവിനോട് കാവൽ തേടുക
പിശാചിന്റെ പ്രേരണ വന്നാൽ അല്ലാഹുവിനോട് കാവൽ തേടാൻ ഖുർആൻ നിർദേശിക്കുന്നു (അൽ-അഅ്റാഫ് 7:200). പിശാചുകളുടെ പ്രേരണകളിൽ നിന്നും സാന്നിധ്യത്തിൽ നിന്നും കാവൽ തേടാനുള്ള പ്രാർത്ഥനയും പഠിപ്പിക്കുന്നു:
وَقُل رَّبِّ أَعُوذُ بِكَ مِنْ هَمَزَاتِ الشَّيَاطِينِ وَأَعُوذُ بِكَ رَبِّ أَن يَحْضُرُونِ
“എന്റെ രക്ഷിതാവേ, പിശാചുകളുടെ പ്രേരണകളിൽ നിന്ന് ഞാൻ നിന്നോട് കാവൽ തേടുന്നു. എന്റെ രക്ഷിതാവേ, അവർ എന്റെ അടുക്കൽ സന്നിഹിതരാകുന്നതിൽ നിന്നും ഞാൻ നിന്നോട് കാവൽ തേടുന്നു.” (സൂറത്തുൽ മുഅ്മിനൂൻ 23:97–98, അർത്ഥം.)
തൗഹീദിൽ ഉറച്ചുനിൽക്കുക, അല്ലാഹുവിനെ ഓർക്കുക, ഖുർആൻ അർത്ഥം മനസ്സിലാക്കി പാരായണം ചെയ്യുക, സ്വഹീഹായ ദുആകൾ ചൊല്ലുക, ശിർക്കില്ലാത്ത റുഖ്‌യ ചെയ്യുക, ആരാധനകളുടെ ശരിയായ നിയമങ്ങൾ പഠിക്കുക എന്നിവ ആത്മീയ പ്രതിരോധത്തിൽ പ്രധാനമാണ്.
കൗൺസിലിംഗ് / ചികിത്സാ അനുഭവങ്ങളിൽ നിന്ന്
എന്റെ കൗൺസിലിംഗ് / ആത്മീയ പരിചരണ അനുഭവത്തിൽ ആളുകൾ കൂടുതലായി പങ്കുവെക്കുന്ന പ്രയാസങ്ങളിൽ ഇവ ഉൾപ്പെടുന്നു:
- നമസ്കാരം, വുളൂഅ്, കുളി എന്നിവയിലെ ശുദ്ധീകരണ സംശയങ്ങൾ.
- ഒറ്റയ്ക്കിരുന്ന് സംസാരിക്കുന്നതായും ഹൃദയത്തിൽ നിന്ന് മറുപടി ലഭിക്കുന്നതുപോലെ അനുഭവപ്പെടുന്നതായും പറയുക.
- വരാൻ പോകുന്ന കാര്യങ്ങളെക്കുറിച്ച് മുൻകൂട്ടി അറിയുന്നതായി തോന്നുകയും ചിലത് യാദൃച്ഛികമായി ഒത്തുവരുമ്പോൾ അതിനെക്കുറിച്ച് തെറ്റിദ്ധാരണ ഉണ്ടാകുകയും ചെയ്യുക.
ഇവ ആളുകൾ പങ്കുവെക്കുന്ന അനുഭവങ്ങളാണ്; ഇവ മാത്രം ജിന്നിന്റെയോ പിശാചിന്റെയോ ഇടപെടലിന്റെ തെളിവായി കണക്കാക്കാനാവില്ല. പ്രയാസം മനസ്സിലാക്കി ആവശ്യമായ സഹായം നൽകുകയാണ് വേണ്ടത്.
ഉപസംഹാരം
പിശാചിന്റെ വസ്‌വാസിനെക്കുറിച്ച് ഖുർആൻ മുന്നറിയിപ്പ് നൽകുന്നു. ശരിയായ ഇൽമ്, ഖുർആനിക ചിന്ത, ദിക്ർ, ദുആ, അല്ലാഹുവിലുള്ള ആശ്രയം എന്നിവ ആത്മീയ പ്രതിരോധത്തിൽ പ്രധാനമാണ്. വസ്‌വാസിന്റെ ഭാരം അനുഭവിക്കുന്നവർ അത് ഒളിച്ചുവെക്കാതെ ശരിയായ അറിവും സഹായവും തേടണം. സ്വയം റുഖ്‌യ ചെയ്യാനും ആവശ്യമെങ്കിൽ വിശ്വസ്തമായ ആത്മീയ മാർഗ്ഗനിർദേശവും മാനസിക പിന്തുണയും തേടാനും കഴിയും. ശിഫ അല്ലാഹുവിൽ നിന്നാണ്.
ആരോഗ്യപരമായ കുറിപ്പ്
ഈ ലേഖനം വസ്‌വാസിനെക്കുറിച്ചുള്ള ഇസ്‌ലാമിക വിശദീകരണമാണ്; വ്യക്തിഗത രോഗനിർണയമല്ല. മതപരമായി പറയുന്ന വസ്‌വാസും വൈദ്യശാസ്ത്രത്തിലെ OCD-യും ഒരേ അർത്ഥമുള്ള പദങ്ങളല്ല. ആവർത്തിച്ചുള്ള ചിന്തകളോ പ്രവർത്തനങ്ങളോ ജീവിതത്തെ ബാധിക്കുന്നുവെങ്കിൽ യോഗ്യനായ മാനസികാരോഗ്യ വിദഗ്ധന്റെ സഹായം തേടുക. ഖുർആൻ പാരായണവും റുഖ്‌യയും ആവശ്യമായ ചികിത്സയോടൊപ്പം സ്വീകരിക്കാം; നിർദേശിച്ച മരുന്നുകൾ സ്വമേധയാ നിർത്തരുത്. കൂടുതൽ വിവരം: NIMH — OCD.
ആത്മഹത്യാ ചിന്തകൾ ഉണ്ടെങ്കിൽ അതിനെ ലഘുവായി കാണരുത്. വിശ്വസ്തനായ ഒരാളെയും ആരോഗ്യപ്രവർത്തകനെയും ഉടൻ അറിയിക്കുക. സ്വയം അപകടപ്പെടുത്തുമെന്ന അടിയന്തര ഭയം ഉണ്ടെങ്കിൽ ഒറ്റയ്ക്കിരിക്കാതെ അടുത്തുള്ള ആശുപത്രിയുടെ അടിയന്തര വിഭാഗത്തിലെത്തുക.
